Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Prof. Dr. HASAN FEHİM ÜÇIŞIK
Kentsel Dönüşüm
22 Aralık 2011 Perşembe 20:01

Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, kentsel dönüşüm konusundaki kanun taslağının hazırlandığını, can ve mal kaybına yol açabilecek binaları mutlaka yıkacaklarını, gerçekten ihtiyaç sahibi olan insanlarımıza kira yardımı, ucuz ev vermek gibi bulunabilecek her imkanı sağlayacaklarını, dönüşüm işiyle ilgili olan tüm aktörlerden ve tüm sektörlerden destek beklediklerini, elbirliğiyle bu iş yapılabilirse Türkiye’nin dünya devletleri arasında yıldız gibi parlayacağını belirtmiştir (Akşam, 18.12.2011). Bakan, yıkıma çürük ve ilk önce yıkılması gereken binalardan başlayacaklarını, bu binaların sahiplerine binalarını yıkmaları için süre verileceğini, ikinci ikazdan sonra 30 gün içerisinde yıkmaya başlanmaz ise yıkımın kamu tarafından yapılacağını, bedele ilişkin dava açılabileceğini belirtmiştir (Hürriyet, 18.12.2011). 

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın hazırladığı taslağa göre, tahliye ve yıkım işlemlerinde anlaşma yoluna gidilecek, Bakanlık anlaşma çerçevesinde geçici tahsis ve kira yardımı yapmaya yetkili olacaktır, mutabakat sağlanamayan taşınmazlar kamulaştırılacaktır. Riskli yapılara elektrik ve su verilmeyecektir. Bakanlık, Türkiye’nin yapı risk haritasını çıkaracak, riskli yapılar tapuya bildirilecek, bu taşınmazlar üzerinde her türlü yapılaşma, kullanım ve işletme konularında geçici kısıtlamalar yapılabilecektir. Afet riski altındaki alanlardaki Hazineye ait taşınmazlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na tahsis edilecek ve Toplu Konut İdaresine devredilecektir. Afete hazırlık hesabı açılacak, imar para cezası, orman vasfını kaybetmiş 2B arazilerinden elde edilecek gelir ve trafik cezalarının yüzde 1’i bu hesaba aktarılacaktır (Hürriyet, 18.12.2011). 

Afetlere karşı alınacak tedbirlerle ilgili düzenleme yapan 15.05.1959 tarih ve 7259 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanuna göre, yer sarsıntısı, yer kayması ve çığ gibi afetlere uğramış veya uğrayabilecek olan bölgeler Bakanlar Kurulu’nca afete maruz bölge olarak belirlenir ve bu bölgeler içinde ve civarında bulunan imar ve iskan alanlarındaki Hazine’ye, özel idarelere veya belediyelere ait olup bir kamu hizmetine tahsis edilmemiş olan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü dışındaki katma bütçeli dairelere ve köy tüzel kişiliğine ait bulunan taşınmazlardan yeterli miktarı, bu kanun çerçevesinde kullanılmak üzere tahsis edilir. Gerektiğinde, normal gelişme alanlarına öncelik verilmek şartıyla arazi ve bina satın alınabilir ve kamulaştırma yapılabilir (m.21). Toplu inşaat yapılmayan yerlerde, bu kanundan faydalanacak olanlardan, yapısını belli bir süre içinde yapmayı taahhüt edenlere kura çekilerek arsa verilebilir ve bunlara ayrıca teknik yardım ve borçlandırmak suretiyle yapı malzemesi ve para yardımı da yapılabilir. Üzerinde toplu inşaat yapılacak veya yapısını yapmayı taahhüt edenlere verilecek olan arsaların bedelleri Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca tespit edilir (m.23). Ağır hasara uğrayan veya uğraması muhtemel olan binalarda oturan ailelere, hak sahibi olmak şartıyla, konut yaptırılır veya kredi verilir (m.29). İştirak veya müşterek mülkiyet halinde bulunan bina için hissedarlarına yine aynı şekilde hisseli olmak üzere yalnız bir bina yaptırılır; ancak, afete uğrayabilecek bölgelerdeki binalarda birden fazla aile ikamet ettiği takdirde her aile bu düzenlemeden ayrı ayrı yararlanabilir (m.30). Arsa olarak dağıtılan veya üzerinde bina inşa edilen taşınmaz mallar, hak sahiplerine borçlandırma senetleri imza ettirilerek verilir ve kanuni ipotek tesis edilir (m.40). Konut ve konut inşası için yapılacak borçlandırmalar faizsizdir (m.40). Borçlandırma bedelleri, ipotek tescil tarihinden iki yıl sonra başlamak üzere, en az 20 ve en çok 30 yılda ve eşit taksitler halinde tahsil edilir (m.40). 

Bize göre, yıkılacak binaların değerlerinin tespitinde olabildiğince geniş kesimlerin katılımı ve her bölge ve her bina için biçilen değerlerin ayrı ayrı gerekçeleriyle ve her yerleşim yerinde tümünün birlikte açıklanması yararlı olacaktır. 

Fikrimizce, kentsel dönüşüm 1959 tarihli ve o dönemin şartlarına göre fevkalade başarılı bir düzenleme niteliğindeki 7259 sayılı Kanunda öngörülen seçenekler Kentsel Dönüşüm Kanunu Tasarısında çağımızın imkanları çerçevesinde güncellenerek öngörülmeli ve ek seçenekler de ortaya konmalıdır.  

www.belediyegazetesi.net


 

Bu yazı toplam 1629 defa okunmuştur
YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
FUAT BOL
TBMM 23. Dönem Milletvekili
MURAT BAŞARAN
Gazeteci / Yazar